Buitenunit plaatsen: vergunning, 40 dB, VvE en wie hem aansluit

Een buitenunit op de grond in je tuin, niet hoger dan 1 meter en kleiner dan 2 m², is volgens de gemeente Utrecht vergunningvrij. Bij een monument of in een beschermd stadsgezicht heb je altijd een vergunning nodig. Het geluid mag bij de buren niet boven 40 dB komen, en alleen een monteur met F-gassencertificaat mag de airco aansluiten.

Een split-airco bestaat uit twee delen: de binnenunit in de kamer en de buitenunit buiten, verbonden met leidingen door een gat in de muur. Over de binnenunit beslis je zelf. Voor de buitenunit gelden regels: over waar hij staat, hoe groot hij is, hoeveel geluid hij maakt en wie hem aansluit. In een appartement of huurhuis komen daar de VvE of de verhuurder bij. Dit artikel loopt ze een voor een langs.

Heb je een vergunning nodig?

Of je een omgevingsvergunning nodig hebt, hangt af van de plek en de maat. De gemeente Utrecht zet de regels zo op een rij:^Utrecht

Dit zijn de regels zoals Utrecht ze uitlegt. Andere gemeenten kunnen eigen regels of beleid hebben, bijvoorbeeld over hoe een buitenunit aan de voorgevel eruitziet. Check daarom altijd bij je eigen gemeente of in het Omgevingsloket voordat je de installateur laat komen. Utrecht raadt aan om de airco zo laag mogelijk op de gevel te hangen, rekening te houden met de kleur van de gevel en leidingen zoveel mogelijk binnen te verbergen.^Utrecht

Hoe hard mag hij zijn?

Het geluid van de buitenunit mag in de tuin van de buren niet hoger zijn dan 40 dB, gemeten op de perceelgrens. Die eis komt uit het Besluit bouwwerken leefomgeving.^Utrecht Het ministerie heeft er een rekentool voor, waar de gemeente Utrecht naar verwijst.

Geluid is ook een van de nadelen die Milieu Centraal noemt: zowel de binnen- als de buitenunit maakt geluid.^MC Een heel stille binnenunit haalt ongeveer 20 dB.^MC In de enquête van TNO zegt 53% van de gebruikers geen last te hebben van geluid buiten.^TNO Een paar vuistregels voor de plek:

• Niet onder het slaapkamerraam van jezelf of de buren.
• Niet in een hoek tussen twee muren, waar het geluid weerkaatst.
• Op een stevige ondergrond of een steun die trillingen dempt.
• Met ruimte eromheen, zodat de unit lucht kan aanzuigen en uitblazen.

Leidingen en het gat in de muur

Tussen binnen- en buitenunit lopen leidingen voor het koudemiddel, een afvoer voor condenswater en een kabel. Ze gaan door een gat in de muur. Hoe korter de route, hoe minder je ziet van buiten. Utrecht raadt aan de leidingen zoveel mogelijk in het gebouw te verbergen. Lukt dat niet, kies dan een goot in de kleur van de gevel.^Utrecht Bij een appartement is het gat in de gevel een verandering aan een gemeenschappelijk deel, en dus een vraag voor de VvE. Bij een huurhuis is het een vraag voor de verhuurder. Bespreek met de installateur waar het condenswater heen gaat: bij verwarmen ontstaat dat water aan de buitenkant, bij koelen binnen.

Appartement: toestemming van de VvE

Woon je in een appartement, dan is de gevel meestal gemeenschappelijk eigendom van de VvE. In het modelreglement van de notarissen uit 2017 staat dat je voor het zichtbaar aanbrengen van luchtbehandelings- of koelinstallaties toestemming van de vergadering nodig hebt (artikel 24.3).^KNB Kijk in het splitsingsreglement van je eigen gebouw, want oudere reglementen kunnen anders zijn. Vraag het op tijd aan, want het verzoek moet op de agenda van de vergadering.

Mag de buitenunit niet aan de gevel of op het balkon, dan is een airco zonder buitenunit een optie. Dat is een ander apparaat, met andere prestaties. Daar gaat deze gids niet over.

Huurhuis: toestemming van de verhuurder

Een buitenunit hangen, een gat boren en leidingen trekken is een verandering aan de woning. Daarvoor vraag je de verhuurder om toestemming. Doe dat schriftelijk, met een tekening of foto van de plek. Volgens de Rijksoverheid moet de verhuurder binnen 8 weken reageren.^{Rijksoverheid} Bij TNO verwarmen huurders minder vaak met een airco dan eigenaren: 77% van de airco-bezitters in een sociale huurwoning en 65% in particuliere huur, tegen 93% bij koop.^TNO

Wie mag hem aansluiten?

Een split-airco heeft een koelcircuit met koudemiddel. Wie daaraan werkt, heeft een persoonscertificaat nodig. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving is dat A1 voor alle hoeveelheden, of A2 voor apparatuur met minder dan 3 kg koudemiddel. Sinds 29 september 2025 geldt die plicht ook voor koolwaterstoffen zoals propaan (R290).^IPLO Het koelcircuit laat je daarom over aan een monteur met certificaat. Vraag de installateur ernaar.

Koudemiddel: wat verandert er?

Europa beperkt koudemiddelen met een hoge klimaatinvloed. Sinds 1 januari 2025 mag een single split met minder dan 3 kg koudemiddel met een GWP van 750 of meer niet meer nieuw op de markt. Vanaf 1 januari 2029 geldt dat voor split-airco's tot 12 kW met een GWP van 150 of meer.^EC R32 heeft een GWP van 675, propaan (R290) van 0,02.^EC Een airco met R32 die je nu koopt, mag je gewoon blijven gebruiken. De regels gaan over nieuwe apparaten.

Subsidie

Voor een lucht-luchtwarmtepomp, dus een airco met buitenunit, is er geen ISDE-subsidie.^MC Wil je subsidie voor een warmtepomp, kijk dan naar een hybride warmtepomp. Die vergelijking staat in airco of hybride warmtepomp. Hoe de ISDE werkt, lees je op isde-uitgelegd.nl.

Checklist voor je de installateur belt

1. Plek van de buitenunit gekozen: grond, gevel, dak of balkon.
2. Bij je gemeente nagevraagd of je een vergunning nodig hebt, zeker bij een monument of beschermd stadsgezicht.
3. Afstand tot de buren bekeken met het oog op 40 dB op de perceelgrens.
4. Toestemming van VvE of verhuurder op papier.
5. Installateur gevraagd naar zijn F-gassencertificaat en het koudemiddel van de airco.
6. Label voor verwarmen gecheckt: A++ of hoger. Zie SCOP en het energielabel.

Alle regels kort op een rij: de gids Plaatsing en regels.

Veelgestelde vragen

Heb ik een vergunning nodig voor een buitenunit?

Op de grond in je tuin, niet hoger dan 1 meter en kleiner dan 2 m², meestal niet. Bij een monument, in een beschermd stadsgezicht of hoger aan de gevel wel.^Utrecht Check het bij je gemeente.

Hoe hard mag een buitenunit zijn?

Niet harder dan 40 dB in de tuin van de buren, gemeten op de perceelgrens.^Utrecht

Mag ik een split-airco zelf installeren?

Aan het koelcircuit werkt alleen een monteur met een A1- of A2-certificaat.^IPLO

Mag mijn VvE een buitenunit weigeren?

Voor zichtbare koelinstallaties is volgens het modelreglement uit 2017 toestemming van de vergadering nodig.^KNB Kijk in het reglement van je eigen gebouw.